Tweede doorbetalingsjaar volop ter discussie in partijprogramma’s

In aanloop naar de verkiezingen stellen de programma’s van diverse politieke partijen het tweede loondoorbetalingsjaar bij ziekte weer ter discussie. Een collectieve publieke verzekering of compensatie door de overheid zou de huidige private financiering moeten vervangen. Inmiddels nam de Tweede Kamer hier ook unaniem een motie over aan. Hoe partijen dit precies voor zich zien en of ook de begeleiding publiek zou moeten worden, maken de programma’s niet duidelijk.

Het mag in volle campagnetijd een opmerkelijk gegeven worden genoemd. Partijen die binnen het politieke spectrum traditioneel zeer uiteenlopende plekken innemen, zijn het op hoofdlijnen met elkaar eens over beperking van de loondoorbetaling bij ziekte.

Maatregelen op dit terrein zijn terug te vinden in de programma’s van VVD, GroenLinks-PvdA, JA21, SP, SGP, DENK, FvD en NSC.
De meeste partijprogramma’s noemen een beperking van de doorbetaling tot 1 jaar. Dat van de SGP vormt met 1,5 jaar een uitzondering, maar noemt dit nadrukkelijk ‘een eerste stap’.
Partijen die duidelijk maken welke alternatieve inrichting ze voor het tweede ziektejaar willen, denken aan collectieve financiering. GroenLinks-PvdA, de SP en DENK hebben het over een collectieve publieke verzekering; de VVD spreekt over compensatie door de overheid.
Waar veel partijen zich met hun plannen nadrukkelijk richten op kleinere organisaties, kiezen GroenLinks-PvdA en FvD voor een regeling voor álle Wel wil GroenLinks-PvdA de publieke verzekering zodanig inrichten dat grote werkgevers solidair zijn met kleinere.
Bij de Algemene Beschouwingen na Prinsjesdag stemde de Tweede Kamer unaniem in met een gezamenlijke motie van SP VVD. Deze vraagt het kabinet een plan uit te werken voor vervanging van de loondoorbetaling voor kleine werkgevers door een collectieve voorziening.

Verdere uitwerking ontbreekt over de hele linie

In alle partijprogramma’s ontbreekt een verdere uitwerking van de plannen. Dit maakt het lastig in te schatten in hoeverre partijen hebben nagedacht over de praktische gevolgen die hun voorstellen zouden hebben. Publieke uitvoering van de re-integratiebegeleiding in het tweede ziektejaar lijkt vanwege de capaciteitsproblemen bij UWV bijvoorbeeld volstrekt onhaalbaar. Het is ook zeer de vraag of werkgevers hier onder de huidige omstandigheden veel vertrouwen in zouden hebben, terwijl de ingreep juist bedoeld is om hun lasten te verlichten.

De plannen roepen ook vragen op over prikkelwerking

Ook als alleen de financiering van het tweede jaar publiek zou worden, roept dat vragen op. Zo is de vraag hoe de genoemde politieke partijen willen omgaan met het wegvallen of juist behouden van de prikkelwerking die het tweede jaar loondoorbetaling momenteel heeft richting werkgevers. Het antwoord is ook van groot belang voor de inrichting van verzuimverzekeringen en voor de aantrekkelijkheid van eigenrisicodragerschap voor de Ziektewet en de WGA. In het verlengde hiervan is het vanzelfsprekend weinig zinvol om aan het tweede ziektejaar te sleutelen zonder na te denken over de herinrichting van de WIA die vrijwel alle partijen als een noodzaak zien. Het is nu in de eerste plaats afwachten hoe het demissionaire kabinet reageert op de Kamermotie.

Meer weten?