Twintigers steeds vaker in de WIA door psychische klachten
Vooral twintigers belanden vaker dan voorheen langdurig arbeidsongeschikt in de WIA. Dit blijkt uit een nadere uitsplitsing van de cijfers van UWV door het Financieele Dagblad. Tussen 2018 en 2025 nam de WIA-instroom onder mannen van 20 tot 30 jaar met 84% toe. Onder vrouwen in dezelfde leeftijdsgroep bedroeg de stijging zelfs 121%. Psychische klachten en combinatiedruk zijn de grootste boosdoeners.
Het Financieele Dagblad baseerde zijn analyse op de kwantitatieve informatie bij UWV jaarverslagen over de periode 2018 tot 2025. Het inzicht dat de WIA-instroom onder twintigers het sterkst stijgt is nieuw. Tot nu toe ging de aandacht vooral uit naar het grote aandeel van vrouwen onder de 40. Tegelijkertijd passen beide gegevens in een bredere trend waarbij psychische klachten voor alle leeftijdsgroepen al langere tijd de belangrijkste oorzaak zijn van WIA-instroom. Depressie, angststoornissen en burn-out gelden als de grootste oorzaken.
De WIA-trend sluit aan bij die in de GGZ
De ontwikkelingen bij de WIA sluiten aan bij de bevindingen in een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) uit 2025. Dit signaleert dat het aantal mensen met psychische problemen al 10 jaar groeit, en dat de toename met name groot is onder jongeren en jongvolwassenen. Zo groeide het aandeel volwassenen met recente angst- of depressiegevoelens van 37% in 2014 naar 44% in 2024, maar was de toename in de groep 16-25 jaar nog beduidend sterker: van 38% naar 52%. De verwachting is dat psychische klachten en de vraag naar geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in de komende jaren zullen blijven toenemen. UWV verwacht dat de WIA-instroom in 2026 weer groeit, mede door toename van het aantal werknemers met psychische klachten.
Combinatiedruk doet zich vooral voor bij vrouwen
De Tweede Kamer vroeg afgelopen juni experts om advies tijdens een rondetafelgesprek over het onderwerp. De deskundigen benadrukken dat de belasting niet beperkt blijft tot het werk, maar zich op verschillende vlakken opstapelt. Wel raakt deze opeenstapeling volgens TNO vooral sectoren zoals zorg en onderwijs, waar de werkdruk al hoog is en waar relatief veel vrouwen werkzaam zijn. Belangenorganisatie WOMEN Inc. benadrukt dat veel vrouwen te maken hebben met combinatiedruk omdat ze vaker dan mannen ook verantwoordelijkheid dragen voor zorgtaken naast het werk. Ook zwangerschap, zwangerschapsdiscriminatie en vrouwgebonden klachten spelen een rol.
Meer aandacht nodig voor vroegsignalering
Werknemers met psychische klachten blijven in de praktijk vaak doorwerken zonder hun problemen op het werk te bespreken. Ervan uitgaan dat werknemers zelf aan de bel trekken is doorgaans een illusie. Velen zijn beducht voor het stigma dat nog steeds rond mentale gezondheid bestaat. Ook vraagt deze stap om het vermogen zelf de regie te nemen, terwijl verlies van grip en controle over de eigen situatie volgens de NVAB-richtlijnen (p. 5) nou juist de kern is van psychische problemen. Tijdige signalering en bespreking zijn dan ook sterk afhankelijk van het management, maar in veel organisaties schieten leidinggevenden op dit punt schromelijk tekort. Het Financieele Dagblad citeert onderzoek waaruit blijkt dat 72% van de werknemers hun verzuim zelf al langer zag aankomen. Slechts 11% van de managers signaleerde dat er iets aan de hand was.
Meer weten?
