WAI: duurzame inzetbaarheid bij bijna 1 op de 5 onder druk
Het werkvermogen van Nederlandse werknemers staat onder druk: bijna 1 op de 5 werkenden (18%) scoort inmiddels matig tot slecht op deze indicator. Dit blijkt uit de nieuwste rapportage van de Work Ability Index (WAI). De druk concentreert zich bij specifieke groepen werknemers. Ook laat een aantal sectoren duidelijk verlaagde scores zien. Gemiddeld vormen vooral de geestelijke eisen die het werk stelt een steeds groter probleem.
Volgens de rapportage WAI 2024 en het bijbehorende persbericht van OVAL is er volop reden tot zorg over het werkvermogen van Nederlandse werkenden. De gemiddelde WAI-score van 2024 valt met 40,5 op een schaal van 7 tot 49 nog net binnen de categorie ‘goed’, maar vertoont wel een daling ten opzichte van eerdere jaren. Bovendien gaan achter deze gemiddelde score meerdere structurele spanningen in gezondheid en motivatie schuil.
Vooral geestelijke werkeisen zijn een probleem
Zo maakt de rapportage duidelijk dat werkenden steeds minder goed kunnen voldoen aan de geestelijke eisen die het werk stelt. De groep die aangeeft zeer goed aan deze eisen te kunnen voldoen slinkt steeds meer: van 21% in 2020 tot slechts 16% in 2024. De groep die aangeeft zeer slecht tot matig aan deze eisen te kunnen voldoen slonk vorig jaar gelukkig ook iets, van 23,5% in 2023 naar 21,2% in 2024. Voorheen was deze groep echter nog kleiner. Bij de lichamelijke eisen is het beeld niet veel beter. Hier kwam het aandeel werkenden dat aangeeft zeer goed aan de eisen te kunnen voldoen met 25% op hetzelfde niveau uit als in 2023, maar lager dan in eerdere jaren. De score bij zeer slecht tot matig aan de lichamelijke eisen kunnen voldoen kwam in 2024 uit op 17,2%. Dat is iets beter dan in 2023 (19,4%), maar nog altijd ongunstiger dan in de jaren vóór 2022.
Ouderen en praktische geschoolden scoren het laagst
Volgens de rapportage laten vooral praktisch opgeleiden en oudere werknemers duidelijk lagere scores zien op werkvermogen dan gemiddeld. Praktisch geschoolden hebben een aandeel van 27,8% in de categorieën slecht en matig werkvermogen. Middelbaar opgeleiden (18,1%) en hoger opgeleiden (12,8%) zijn hier duidelijk minder vertegenwoordigd. Analyse op leeftijd laat zien dat bij alle hogere leeftijdsgroepen het aandeel slecht werkvermogen in 2024 steeg ten opzichte van een jaar eerder. Bij 45-55-jarigen ging het van 21,5% naar 23,7% bij 55-65-jarigen van 31,8% naar 36,1% en bij 65-75-jarigen van 2,7% naar 4,8%. Ook een sectorale analyse duidt op concentratie van problemen. In sectoren als de Groot- & detailhandel, Vervoer & opslag en Verhuur van & handel in onroerend goed blijft het werkvermogen duidelijk achter ten opzichte van het gemiddelde.
Meer weten?