Politieke partijen sporen burgers aan om actiever bij te dragen aan de samenleving, maar verzuimen daarbij een concrete visie te geven op een reële weekbelasting. Dit constateert het Sociaal-Cultureel Planbureau (SCP) na een analyse van verkiezingsprogramma’s. De onderzoekers waarschuwen voor overbelasting en sporen beleidsmakers aan een integrale aanpak te ontwikkelen om deze te voorkomen.
Het SCP-onderzoek en het bijbehorende persbericht signaleren dat veel politieke partijen onder het motto ‘meedoen’ een meervoudig beroep op burgers doen. Ze moedigen mensen bijvoorbeeld aan om meer uren (betaald) werk doen en tegelijk ook mantelzorgtaken en vrijwilligerswerk op zich nemen. Zulke taken zijn echter niet tot in het oneindige te combineren, zeggen de SCP-onderzoekers. Zij waarschuwen voor de gevaren van toenemende combinatiedruk, onder meer als gevolg van de vergrijzing. Hierdoor hebben steeds meer mensen zorg nodig en zijn tegelijkertijd steeds minder mensen beschikbaar zijn om deze te verlenen. Het ontbreekt volgens het rapport bij alle partijen aan een concrete visie op een reële weekbelasting, met zowel formele en informele taken als vrije tijd.
Er is een reëel gevaar van overbelasting
Volgens het onderzoek komt de druk van meedoen in de verkiezingsprogramma’s slechts sporadisch ter sprake. Veel partijen onderkennen wel dat er grenzen zijn aan de mate van meedoen, maar meestal hebben ze het dan specifiek over de overbelasting in het onderwijs, de zorg en bij de politie. In reactie hierop doen partijen voorstellen om de combinatie van taken te verlichten, bijvoorbeeld door ondersteuning van mantelzorgers en verlofregelingen. Zolang een bredere visie ontbreekt en er onduidelijkheid bestaat over een reële weekbelasting, blijft volgens het SCP het gevaar van overbelasting aanwezig. Dat dit risico om serieuze aandacht vraagt, blijkt volgens het rapport onder meer uit gegevens van het RIVM over het aantal werkenden met burn-outklachten. Deze wijzen op een toename met 50% in de afgelopen 10 jaar.
De situatie vraagt om een integrale aanpak
Volgens het SCP vraagt het voorkomen van overbelasting om de ontwikkeling van een integrale aanpak. Naast een samenhangende visie op combinatiedruk en een reële weekbelasting moet deze volgens het rapport ook voorstellen omvatten om mensen die nu onderbelast zijn meer te laten meedoen. Dit zijn mensen die juist minder verplichtingen hebben dan zij aankunnen en zouden willen oppakken. Meer participatie van onderbelasten draagt volgens de SCP-onderzoekers niet alleen bij aan een evenwichtiger verdeling van taken, maar ook aan het welbevinden van deze specifieke groep.
Meer weten?
