De door het kabinet voorgenomen afschaffing van de IVA heeft een hele reeks nadelige gevolgen voor het stelsel voor ziekte en arbeidsongeschiktheid. Met deze hernieuwde waarschuwing komt het Verbond van Verzekeraars. De brancheorganisatie voorziet minder effectieve re-integratie, meer onzekerheid voor werknemers, wegvallende legitimiteit voor premiedifferentiatie en meer herbeoordelingsdruk. Ook sluit ze terugtrekking van verzekeraars uit de WGA-markt niet uit.
In zijn waarschuwing benadrukt het Verbond dat een stelsel voor arbeidsongeschiktheid onderscheid moet maken tussen mensen met en zonder herstelperspectief. Volgens de verzekeraars waarborgt dit dat re-integratie-inspanningen zijn gericht op mensen bij wie ze ook werkelijk effect kunnen hebben. Bij het afschaffen van de IVA zouden werkgevers zich in hun ogen moeten inspannen voor een groep die een uiterst geringe kans heeft op terugkeer naar werk. Dit zou volgens het Verbond ook de legitimatie en het draagvlak voor premiedifferentiatie in de WGA ondergraven. Verder zien de verzekeraars een nieuwe WIA-hardheid ontstaan: mensen zonder herstelperspectief zouden lang in onzekerheid zitten over hun inkomen en de mogelijkheid een hypotheek te krijgen.
Verzekeraars twijfelen aan de voordelen van afschaffing
Het Verbond vindt dat de politiek te gemakkelijk aanneemt dat afschaffing van de IVA de uitvoering vereenvoudigt en UWV ontlast. De brancheorganisatie verwijst naar de fichebundel over de OCTAS-maatregelen, waaruit blijkt dat het vervallen van de duurzaamheidstoets per WIA-beoordeling maar zo’n 15–25 minuten tijdwinst oplevert. Een magere verbetering op het gemiddelde van circa 5 uur per beoordeling, vinden de verzekeraars. Hier komt volgens hen nog bij dat bij het schrappen van de duurzaamheidstoets de noodzaak van periodieke herbeoordeling toeneemt. Dit kan gemakkelijk de verlaging van het aantal herbeoordelingen tenietdoen die het schrappen van de IVA zou moeten opleveren. De uitvoeringsdruk zou zelfs kunnen toenemen, vreest het Verbond.
Het Verbond pleit voor alternatieve maatregelen
De verzekeraars zien diverse alternatieve opties om de doelstellingen van het kabinet te bereiken. Zo opperen ze dat harmonisering van de uitkeringshoogten binnen de WIA een besparing zou opleveren zonder het onderscheid tussen mensen met en zonder perspectief op te offeren. De druk op UWV is volgens het Verbond te verlagen door de uitvoering slimmer te organiseren. De brancheorganisatie denkt om te beginnen aan nauwere samenwerking tussen bedrijfs- en verzekeringsartsen en beter gebruik van medische dossiers uit de eerste twee ziektejaren. Andere mogelijkheden waar de verzekeraars op wijzen zijn taakherschikking, vereenvoudiging van het maatmanloon en het WIA-dagloon en strengere eisen aan herbeoordelingsaanvragen. Ook een verplichte eigen bijdrage en een boete bij een ongewijzigd arbeidsongeschiktheidspercentage vinden ze hierbij bespreekbaar.
De reactie is in lijn met eerdere signalen
De waarschuwing van het Verbond is in lijn met signalen die de brancheorganisatie eerder afgaf. Ook sluit hij aan bij de bevindingen in onafhankelijk onderzoek uit 2024, waarin verzekeraars en private uitvoerders werd gevraagd naar de gevolgen van diverse OCTAS-voorstellen. Hieruit bleek dat terugtrekking uit de hybride markt voor verzekeraars een reëel scenario is. Een van de knelpunten die zij toen ook aangaven is dat bij afschaffing van de IVA ook volledig en duurzaam arbeidsongeschikten binnen de hybride markt vallen. In deze groep kunnen verzekeraars bij gebrek aan perspectief weinig investeren.
| RSC pleit voor tijdelijk samenvoegen volledig arbeidsongeschikten
Het RSC vindt dat de politiek bij wijze van tussenoplossing één regeling moet creëren voor alle volledig arbeidsongeschikten die wordt gefinancierd uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof). Deze maatregel verlicht de druk op UWV en voorkomt dat we het stelsel opblazen door verzekeraars en private uitvoerders van de markt te jagen. Voor de langere termijn is het RSC voorstander van een stelsel dat niemand afschrijft die nog kan en wil werken.
|
Meer weten?
