Het is onverstandig te bezuinigen op WIA-uitkeringen terwijl het aantal langdurig zieke werknemers toeneemt. Dit zeggen bedrijfsartsen in reactie op de kabinetsvoornemens op dit terrein. In een artikel in de NRC pleiten ze voor een andere route: voorkomen dat mensen überhaupt uitvallen. Om de uitval te verlagen is volgens de bedrijfsartsen meer aandacht voor preventie op de werkvloer noodzakelijk, met een stevigere rol voor werkgevers.
In het artikel signaleren de bedrijfsartsen dat de discussie rond de WIA tot nu toe vooral draait om de kosten van het snel stijgende aantal uitkeringen. Volgens hen moet daarom echter niet kostenverlaging, maar instroombeperking het eerste aandachtspunt zijn. ‘Je maakt zieke mensen niet beter door hun uitkering te verlagen. Ze kunnen er juist stress van krijgen en een groter beroep gaan doen op de zorg’, zegt bijzonder hoogleraar arbeids- en bedrijfsgeneeskunde Frederieke Schaafsma hierover in het stuk. In plaats van de focus op kosten pleiten de bedrijfsartsen voor vroegtijdiger herkenning van stresssignalen, verbetering van werkomstandigheden en serieuzere aandacht voor preventie. Als minder werknemers een uitkering nodig hebben is dat beter voor henzelf en de samenleving en gaan de kosten vanzelf omlaag, zo redeneren zij.
De artsen pleiten voor betere vroegsignalering
Het aantal werknemers dat na 2 jaar ziekte instroomt in de WIA stijgt al jaren. Psychische problemen verklaren hierbij ongeveer een kwart van de instroomstijging. Vooral onder jonge vrouwen groeit de uitval door mentale klachten sterk. Psychische problematiek wordt zo steeds vaker een bepalende factor in langdurige verzuimtrajecten. Deze ontwikkelingen vergroten volgens de bedrijfsartsen het belang van vroegtijdige signalering van deze gezondheidsklachten. Hierbij wijzen ze er ook op dat werknemers met psychische problemen na instroom gemiddeld langer in de WIA verblijven dan mensen met lichamelijke aandoeningen.
Ook de preventie en handhaving moeten beter
De bedrijfsartsen hekelen de volgens hen vaak zeer gebrekkige aanpak van stressfactoren op de werkvloer in bedrijven en instellingen. Ook de geringe aandacht en capaciteit voor handhaving door de Nederlandse Arbeidsinspectie is hen een doorn in het oog. De overheid moet werkgevers verplichten meer in preventie te investeren en er strenger op toezien dat dit ook werkelijk gebeurt en effect heeft, vinden ze. Dat een deel van de stress voortkomt uit privéfactoren, wil volgens de bedrijfsartsen niet zeggen dat werkgevers niets kunnen doen. Leidinggevenden zouden wat hen betreft vaker moeten bespreken of werk en privé nog goed bij elkaar passen. Ook moeten ze beseffen dat driekwart van het psychische verzuim op zijn minst deels wordt veroorzaakt door werkfactoren.
| RSC: casemanager kan en moet bijdragen aan betere preventie
Volgens het RSC kan casemanagement een belangrijke rol spelen in verbetering van de preventie. Het is belangrijk dat casemanagers bij de verzuimbegeleiding alert zijn op signalen en patronen waar een organisatie mee aan de slag moet om uitval te voorkomen. Dat kunnen problemen in de organisatie van het werk of de teamdynamiek zijn, maar ook overbelasting die voortkomt uit de combinatie van werk en privé. Cruciaal is om dit soort signalen en patronen consequent te verzamelen en aan te reiken. Maar ook om af te spreken wie vervolgens verantwoordelijk is voor vertaling naar preventieve verbeteringen. Volgens RSC-onderzoek ontbreekt in veel organisaties nog een goede structuur voor dit laatste. |
Meer weten?
