De instroom in de WIA stijgt dit jaar naar verwachting naar 82.900, een toename van maar liefst 16,8% ten opzichte van de 71.000 van 2025. Deze voorspelling doet de januarinota 2026 van UWV. De uitvoeringsinstelling heeft hiermee de stijgingsprognose in 6 maanden tijd meer dan verdubbeld: de juninota 2025 ging nog uit van een toename van 6,3% (van 70.000 naar 74.400).
De januarinota noemt geen volledig nieuwe oorzaken voor de verwachte extra stijging die tot zo’n groot verschil leidt met de prognose in de juninota 2025. Het gaat om al langer bekende factoren waarvan naar verwachting van UWV het totale gewicht toeneemt ten opzichte van voorgaande jaren. Volgens de uitvoeringsinstelling zijn de voornaamste langdurige klachten na covid, psychische aandoeningen en de 60-plus maatregel. Over deze laatste meldt de januarinota alleen dat deze leidt tot een extra toename van het aantal WIA-toekenningen in de bijbehorende leeftijdscategorie. Om welke aantallen het precies gaat, blijft daarbij onduidelijk. Over langdurige klachten na covid en psychische aandoeningen is UWV concreter.
Psychische klachten lijken de grootste boosdoener
In de leeftijdscategorie jonger dan 60 jaar zorgden de 2 genoemde aandoeningen in 2025 volgens de januarinota samen voor een WIA-instroomstijging met 1.000 uitkeringen. In 2026 komt daar naar verwachting van UWV nog eens een stijging met 8.500 uitkeringen bovenop. De nota maakt niet duidelijk hoe de instroomaandelen zich tot elkaar verhouden, maar andere berichtgeving lijkt erop te wijzen dat het aandeel psychische aandoeningen verreweg het grootst is. In een terugblik van medio januari meldt UWV een snelle daling van het aantal WIA-aanvragen met langdurige covidklachten als hoofddiagnose. Dit zakte van 1.330 in het eerste kwartaal van 2024 naar ongeveer 500 in het derde kwartaal van 2025. Ten tijde van deze terugblik was de eerste indruk van de periode daarna dat de afname zou blijven aanhouden.
De stijging had nog aanzienlijk groter kunnen zijn
Goed om op te merken is dat in 2025 geen verhoging van de AOW-leeftijd plaatsvond en dat deze ook in 2026 achterwege blijft. Hiermee staat momenteel een factor buitenspel die in voorbije jaren een krachtig opdrijvend effect had op de WIA-instroom. Bij een stijging van naar verwachting nu al 16,8% dringt zich de wat beangstigende vraag op wat de prognose mét verhoging van de AOW-leeftijd zou zijn geweest. Op dit moment is deze gedachte nog puur theoretisch, maar dat verandert in 2028. Omdat de AOW-leeftijd dan stijgt van de huidige 67 jaar naar 67 jaar en 3 maanden, zijn in dat jaar wél effecten op de WIA-instroom te verwachten. Daarna is tot en met 2031 geen verdere stijging voorzien (voor 2032 moet de overheid de AOW-leeftijd nog vaststellen).
In de toekomst mogelijk nog grotere instroomeffecten door strengere AOW-regels
|
Meer weten?
