Meer grip op risico’s fysieke belasting met factsheets TNO

Casemanagers die werkgevers willen ondersteunen bij de slag van verzuimbegeleiding naar verzuimpreventie kunnen baat hebben bij drie nieuwe factsheets van TNO. Deze praktische overzichten gaan over fysieke belasting in brede zin en over de specifieke risico’s van zittend werk en beeldschermwerk. Ze zoomen onder meer in op de relatie tussen fysieke belasting, lichamelijke klachten en verzuim.

De factsheets maken duidelijk dat fysieke belasting een belangrijke bron is van werkgerelateerd verzuim. Ze laten zien dat bijna een kwart (24%) van alle werkgerelateerde verzuimdagen het gevolg is van klachten aan het bewegingsapparaat. Maar ook dat de groep werknemers die door deze vorm van belasting risico’s loopt nog aanzienlijk groter is:

Meer dan een derde van de beroepsbevolking (37%) doet fysiek belastend werk, zoals herhaalde bewegingen, kracht zetten of werken in ongemakkelijke houdingen.
45% werkt dagelijks 6 uur of meer aan een beeldscherm en 24% zelfs 8 uur of langer.
3,9 miljoen werknemers (48%) zitten dagelijks 6 uur of langer tijdens het werk.

Niet alleen fysiek inspannend werk is risicovol

Bij fysieke overbelasting denken veel mensen in de eerste plaats aan lichamelijk inspannend werk. Ook werkzaamheden die fysiek ogenschijnlijk veel lichter zijn, zoals beeldschermwerk en langdurig zitten, zijn in de praktijk echter risicovol. De drie belangrijkste risicofactoren zijn:

Langdurig zitten. Dit is met 64% het meest voorkomende gezondheidsrisico op het werk in Europa. Met gemiddeld 8,7 uur zitten per dag, waarvan 4,3 uur tijdens het werk, behoort ons land tot de koplopers op het gebied van zitgedrag.
Fysiek zwaar werk. Van de mensen met zulk welk heeft in ons land 60% klachten aan het bewegingsapparaat. Denk bijvoorbeeld aan klachten die ontstaan door tillen of duw- en trekbelasting.
Werknemers die veel achter een beeldscherm werken, hebben 45% kans op lichamelijke klachten. Het gaat hierbij meestal om klachten aan armen, nek en schouders (KANS).

De overzichten wijzen ook op hulpmiddelen

De factsheets zijn een handig hulpmiddel om de slag van verzuim naar preventie te maken. Ze kunnen helpen om bij het analyseren van verzuimcijfers alert te zijn op patronen en signalen die op fysieke overbelasting kunnen wijzen. Ook wijzen ze de weg naar praktische tools die kunnen helpen risico’s goed in kaart te brengen en passende preventieve maatregelen te nemen. Een voorbeeld hiervan is de wegwijzer Fysieke belasting, die een stappenplan biedt om risico’s en signalen in kaart te brengen en knelpunten gericht aan te pakken. Een ander voorbeeld is de beoordelingsmethode Beter achter je schermen (BAS). Deze maakt duidelijk of werkzaamheden achter een beeldscherm risico’s opleveren en zo ja, welke dat zijn. Ook stelt deze tool persoonlijke adviezen en verbeterpunten voor.

Veel werknemers vinden dat hun werkgever te weinig doet

Goed om bij het adviseren van (meer) preventieve maatregelen te weten: veel werknemers beoordelen de aanpak van hun organisatie bij navraag als onvoldoende. De factsheets melden dat:

Van de werknemers met lichamelijk zwaar werk 29% (aanvullende) maatregelen voor dit werk nodig vindt.
Van de beeldschermwerkers met lichamelijk belastend 41% werk hetzelfde oordeel heeft over de maatregelen voor deze werkzaamheden
Van de werknemers die 6 uur of meer beeldschermwerk per dag doen 39% aangeeft dat maatregelen nodig zijn, 24% zegt dat de toegepaste aanpak onvoldoende zijn en 15% meldt dat er helemaal geen maatregelen zijn getroffen.

Meer weten?

Bekijk alle factsheets van TNO over fysieke belasting.
Werp een blik op de wegwijzer Fysieke belasting en de beoordelingsmethode Beter achter je schermen (BAS).