Nederland moet zijn sociale zekerheid ombouwen naar een flexicurity model dat vergelijkbaar is met dat van Scandinavische landen zoals Denemarken. Dit bepleit het rapport Wennink – De route naar toekomstige welvaart. Als de ontwikkeling van zo’n stelsel in overleg met de sociale partners gestalte krijgt, kunnen we volgens Wennink terug naar 1 jaar loondoorbetaling bij ziekte.
Het Rapport Wennink is tot stand gekomen op verzoek van het demissionaire kabinet-Schoof en opgesteld onder leiding van voormalig CEO en President van ASML Peter Wennink. Het heeft tot doel een onafhankelijk advies uit te brengen over het toekomstige verdienvermogen van ons land. Wennink waarschuwt dat we op een kruispunt staan, omdat de fundamenten van onze huidige welvaart en toekomstige economische groei dreigen te verzwakken. Hij bepleit daarom tot 2035 extra investeringen van € 151 à € 187 miljard in productiviteitsverhoging. Bij de 51 investeringsvoorstellen ligt de focus op Digitalisering & AI, Life sciences & biotechnologie, Veiligheid & weerbaarheid en Energie- & klimaattechnologie. Ook het socialezekerheidsstelsel krijgt echter meermaals aandacht.
Ons stelsel is een verworvenheid én een belemmering
Onze sociale zekerheid ziet Wennink aan de ene kant als een belangrijke maatschappelijke verworvenheid waarvoor we duurzame financiering moeten zien te realiseren. Aan de andere kant vindt hij dat het huidige stelsel onze economische en technologische ambities hindert en dus dringend een herijking nodig heeft. De inrichting ervan belemmert volgens hem onze arbeidsmarkt, door zowel op zekerheid als flexibiliteit tekort te schieten. Te rigide vaste contracten maken reorganisaties kostbaar, terwijl tegelijkertijd tijdelijke werknemers te weinig zekerheid hebben om in zichzelf te investeren. Ook de verplichting om bij ziekte 2 jaar het loon door te betalen remt innovatie, herverdeling van talent en groei. Het eindresultaat is volgens Wennink dat bedrijven die zich snel moeten kunnen aanpassen, in de praktijk vastlopen in regelgeving, kosten en onzekerheid.
Een sterke publieke structuur is de crux
De Scandinavische landen laten volgens Wennink zien dat flexibiliteit en zekerheid niet tegenstrijdig hoeven te zijn. Hun flexicurity-modellen verhogen arbeidsmobiliteit en productiviteit zonder concessies te doen aan sociale zekerheid. Een sterke publieke structuur voor om- en bijscholing, ziektebegeleiding en re-integratie is hierbij de crux. Deze biedt ruimte om de baanzekerheid te verminderen, omdat de werk- en inkomenszekerheid hoog blijft. Voor ons land bepleit Wennink een overgang waarbij de overheid het voortouw neemt, maar nadrukkelijk streeft naar breed draagvlak bij de sociale partners. Concrete stappen zouden onder meer zijn dat het tweede jaar doorbetaling bij ziekte verdwijnt en de transitievergoeding bij ontslag wordt gekoppeld aan een fiscaal aantrekkelijk persoonlijk ontwikkelbudget.
Meer weten?
